Μία από τις πλέον δύσκολες μορφές διακυβέρνησης της πατρίδας μας υπήρξαν οι κυβερνήσεις συνεργασίας. Γι’ αυτό τον λόγο αυτές οι κυβερνήσεις είναι μετρημένες στα δάκτυλα των δύο χεριών. Οι κυβερνήσεις συνεργασίας, είναι μία μορφή διακυβέρνησης της χώρας μέσα στο απατηλό δημοκρατικό θα λέγαμε ευφυολόγημα ότι, «στην δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα».
Η έλλειψη συνεννόησης μεταξύ των πολιτικών, η ελλειμματική δημοκρατία και τα προσωποκεντρικά κόμματα, καθώς επίσης και οι εκλογικοί νόμοι οι οποίοι σχεδόν πάντα ευνοούσαν αλλά και εξακολουθούν να ευνοούν τα αρχηγικά δημοκρατικά κόμματα. Αυτές ήταν οι αιτίες που δεν μπόρεσαν να ευδοκιμήσουν κυβερνήσεις συνεργασίας στην Ελλάδα. Ακόμη θα πρέπει να επισημάνουμε ότι, το κύριο χαρακτηριστικό αυτών των κυβερνήσεων ήταν η πολύ μικρή χρονική τους διάρκεια..
Κυβέρνησης Κωνσταντίνου Κανάρη
Η πρώτη κυβέρνηση συνεργασίας που σχηματίστηκε στην χώρα μας ήταν η υπό τον γηραιό μπουρλοτιέρη Κωνσταντίνο Κανάρη στις 22 Μαΐου του 1877. Στην κυβέρνηση του Κανάρη που ονομάσθηκε και «οικουμενική» ( για πρώτη φορά χρησιμοποιείται ο πολιτικός αυτός όρος), συμμετείχαν σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες της εποχής, όπως, ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος, ο Χαρίλαος Τρικούπης, ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης, ο Επαμεινώνδας Δεληγιώργης και ο Θρασύβουλος Ζαΐμης. Με την συγκεκριμένη κυβέρνηση μπορεί να λύθηκε το πρόβλημα της κυβερνητικής αστάθειας, αλλά τα εσωτερικά προβλήματα του κυβερνητικού σχήματος ήσαν πολλά. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι ο Α. Κουμουνδούρος ήθελε αύξηση των πολεμικών δαπανών ενώ αντίθετα ο Ε. Δεληγιώργης ευνοούσε την πολιτική των οικονομικών περιστολών. Ο θάνατος του Κ. Κανάρη στις 2 Σεπτεμβρίου 1877 άφησε ακέφαλη την κυβέρνηση. Ακολούθησε στις 11 Ιανουαρίου του 1878 η διάλυση της.
Κυβέρνησης Αλεξάνδρου Ζαΐμη.
Οι εκλογές της 7ης Νοεμβρίου 1926 λόγω του εκλογικού νόμου, της απλής αναλογικής, δεν μπόρεσαν να αναδείξουν κυβέρνηση. Για το λόγο αυτό τα τέσσερα πρώτα κόμματα δύο Βενιζελικά και δύο Αντιβενιζελικά, αποφάσισαν να συνεργαστούν για τη δημιουργία κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Στις 24 Δεκεμβρίου του 1926 σχηματίζεται κυβέρνησης συνεργασίας με πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη. Εκείνη την περίοδο το ΚΚΕ στην πρώτη κάθοδο στις εκλογές, ουσιαστικά ανέλαβε τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο σχηματισμός της κυβέρνησης Ζαΐμη στην αρχή γέννησε ελπίδες στο λαό για πολιτική ομαλότητα λόγω των προβλημάτων που είχαν συσσωρευτεί από την Μικρασιατική καταστροφή. Από την πρώτη όμως ημέρα άρχισαν οι προστριβές μεταξύ των πολιτικών εταίρων οι οποίες κορυφώθηκαν με την αποχώρηση των υπουργών του Λαϊκού κόμματος, λόγω διαφωνίας τους σε θέματα οικονομικής πολιτικής. Τελικά στις 17 Νοεμβρίου του 1927 τελειώνει και ο βίος και αυτής της κυβερνήσεως.
Κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου
Αμέσως μετά την αποχώρηση των Γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα σχηματίζεται κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό τον Γ. Παπανδρέου στις 18 Οκτωβρίου του 1944. Στην κυβέρνηση αυτή συμμετείχε και το ΕΑΜ το οποίο ουσιαστικά ήταν υπό τον έλεγχο του ΚΚΕ. Η απαίτηση του πρωθυπουργού Παπανδρέου για αποστράτευση των ανταρτικών ομάδων ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ, προκάλεσε την αντίδραση του ΕΑΜ ( ΚΚΕ) και απέσυρε τους υπουργούς του από την κυβέρνηση την 28 Νοεμβρίου 1944. Ακολούθως ο αιματηρός κόκκινος Δεκέμβριος που οργανώθηκε και εκτελέστηκε από τις ορδές του ΚΚΕ, προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου στις 5 Ιανουαρίου 1945.
Κυβέρνησης Παναγιώτη Πουλίτσα
Στις 31 Μαρτίου του 1946 πραγματοποιούνται οι πρώτες μεταπολεμικές εκλογές. Απέχουν από τις εκλογές το ΚΚΕ και οι αριστεροί Φιλελεύθεροι. Την απόλυτη πλειοψηφία στην αποσπά η «Ενωμένη Παράταξης Εθνικοφρόνων». Η παράταξης αυτή ήταν ένας συνασπισμός δεξιών κομμάτων με επικεφαλής το Λαϊκό κόμμα του Κων. Τσαλδάρη. Το Λαϊκό κόμμα αποφάσισε τότε τον σχηματισμό κυβερνήσεως ενός ευρύτερου συνασπισμού υπό την πρωθυπουργία του προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Παναγιώτη Πουλίτσα. Συμμετείχαν σε αυτό το κυβερνητικό σχήμα και πολιτικοί του Κέντρου όπως ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο Σοφοκλής Βενιζέλος, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Η κυβέρνηση του Πουλίτσα ορκίστηκε στις 4 Απριλίου 1946 και άντεξε μόνο για δύο εβδομάδες λόγω των διαφωνιών που προέκυψαν σχετικά με τον πολιτικό χειρισμό του χρόνου σχετικά το δημοψήφισμα για την επιστροφή του Βασιλέως Γεωργίου Β’.
Κυβέρνησης Δημητρίου Μαξίμου
Στις 24 Ιανουαρίου 1947 ορκίζεται ως εξωκοινοβουλευτικός πρωθυπουργός ο τραπεζίτης Δημήτριος Μάξιμος ο οποίος ηγείται κυβερνήσεως συνασπισμού στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα κόμματα της βουλής. Τότε έγινε μία μεγάλη προσπάθεια να συσπειρωθούν όλα τα αστικά κόμματα προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κομμουνιστική απειλή. Στη κυβέρνηση αυτή συμμετείχαν ο Κων. Τσαλδάρης και ο Σοφοκλής Βενιζέλος ως αντιπρόεδροι. Σε άλλα υπουργεία ορκίστηκαν οι Γ. Παπανδρέου Εσωτερικών, ο Στυλιανός Γονατάς Δημοσίων Έργων, ο Παν. Κανελλόπουλος Ναυτικών, ο Ναπολέων Ζέρβας Δημοσίας Τάξεως, και ο Κων. Καραμανλής Εργασίας. Η θητεία αυτής της κυβερνήσεως ήταν ολίγων μηνών. Η δυσαρέσκεια των Αμερικανών για την αποτυχία των επιχειρήσεων του Εθνικού Στρατού εναντίον των κομμουνιστών του ΔΣΕ προκάλεσε την πτώση της κυβερνήσεως στις 29 Αυγούστου 1947.
Κυβέρνησης Θεμιστοκλή Σοφούλη – Αλέξανδρου Διομήδη
Ο γηραιός πολιτικός Θεμιστοκλής Σοφούλης στις 7 Σεπτεμβρίου 1947 αναλαμβάνει την πρωθυπουργία ηγούμενος, πολιτικής συνεργασίας «Λαϊκών» και «Φιλελευθέρων». Στόχος της κυβερνήσεως ήταν η συντριβή του αντάρτικου των κομμουνιστών Η κυβέρνησης αυτή παρέμεινε στην εξουσία μέχρι την 6 Ιανουαρίου 1950 υπό τις ευλογίες των Αμερικανών. Μετά τον θάνατο του Σοφούλη 24 Ιουνίου 1949 την πρωθυπουργία αναλαμβάνει ο αντιπρόεδρος της κυβερνήσεως Αλέξανδρος Μάξιμος. Αλλά θα συνεχίσουμε για τις κυβερνήσεις συνεργασίας και σε επομένη αρθρογραφία μας…
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου